Chuẩn mực kế toán số 06 – Thuê tài sản

Chuẩn mực kế toán số 06 quy định và hướng dẫn các nguyên tắc và phương pháp kế toán đối với bên thuê và bên cho thuê tài sản. Bao gồm thuê tài chính và thuê hoạt động, làm cơ sở ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính. 

chuẩn mực kế toán số 06

Nội dung của chuẩn mực kế toán số 06

Chuẩn mực kế toán số 06 áp dụng cho kế toán thuê tài sản, ngoại trừ:

  • Hợp đồng thuê để khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên như dầu, khí, gỗ, kim loại và các khoáng sản khác;
  • Hợp đồng sử dụng bản quyền như phim, băng video, nhạc kịch, bản quyền tác giả, bằng sáng chế.

Chuẩn mực này áp dụng cho cả trường hợp chuyển quyền sử dụng tài sản ngay cả khi bên cho thuê được yêu cầu thực hiện các dịch vụ chủ yếu liên quan đến điều hành, sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cho thuê. 

Chuẩn mực này không áp dụng cho các hợp đồng dịch vụ không chuyển quyền sử dụng tài sản.

Ghi nhận thuê tài sản trong các BCTC của bên thuê

Thuê tài chính

  • Bên thuê ghi nhận tài sản thuê tài chính là tài sản và nợ phải trả trên Bảng CĐKT với cùng giá trị bằng với giá trị hợp lý của tài sản thuê tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản.
  • Chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu liên quan đến hoạt động thuê tài chính được ghi nhận vào nguyên giá TSCĐ đi thuê.
  • Khoản thanh toán tiền thuê tài sản thuê tài chính phải được chia ra thành chi phí tài chính và khoản phải trả nợ gốc.
  • Thuê tài chính sẽ phát sinh chi phí khấu hao tài sản và chi phí tài chính cho mỗi kỳ kế toán.

Thuê hoạt động

  • Các khoản thanh toán tiền thuê hoạt động (không bao gồm chi phí dịch vụ, bảo hiểm và bảo dưỡng) phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh
  • Theo phương pháp đường thẳng cho suốt thời hạn thuê tài sản.
  • Không phụ thuộc vào phương thức thanh toán. Trừ khi áp dụng phương pháp tính khác hợp lý hơn.

Ghi nhận tài sản trong BCTC của bên cho thuê

Thuê tài chính

  • Bên cho thuê phải ghi nhận giá trị tài sản cho thuê tài chính là khoản phải thu trên Bảng CĐKT bằng giá trị đầu tư thuần trong hợp đồng cho thuê tài chính.
  • Khoản phải thu về cho thuê tài chính phải được ghi nhận là khoản phải thu vốn gốc và doanh thu tài chính từ khoản đầu tư và dịch vụ của bên cho thuê.
  • Việc ghi nhận doanh thu tài chính phải dựa trên cơ sở lãi suất định kỳ cố định trên tổng số dư đầu tư thuần cho thuê tài chính.

Thuê hoạt động

  • Bên cho thuê phải ghi nhận tài sản cho thuê hoạt động trên Bảng CĐKT theo cách phân loại tài sản của doanh nghiệp.
  • Doanh thu cho thuê hoạt động phải được ghi nhận theo phương pháp đường thẳng trong suốt thời hạn cho thuê, không phụ thuộc vào phương thức thanh toán, trừ khi áp dụng phương pháp tính khác hợp lý hơn.

chuẩn mực kế toán số 06

Giao dịch bán và thuê lại tài sản

Giao dịch bán và thuê lại tài sản 

  • được thực hiện khi tài sản được bán và được chính người bán thuê lại. 
  • Phương pháp kế toán áp dụng cho các giao dịch bán và thuê lại tài sản tuỳ thuộc theo loại thuê tài sản.

Nếu bán và thuê lại tài sản là thuê tài chính

  • khoản chênh lệch giữa thu nhập bán với giá trị còn lại của tài sản phải phân bổ cho suốt thời gian thuê tài sản.

Nếu thuê lại tài sản là thuê tài chính 

  • có nghĩa bên cho thuê cung cấp tài chính cho bên thuê, được đảm bảo bằng tài sản. 
  • Khoản chênh lệch giữa thu nhập bán tài sản với giá trị còn lại trên sổ kế toán không được ghi nhận ngay là một khoản lãi từ việc bán tài sản mà phải ghi nhận là thu nhập chưa thực hiện và phân bổ cho suốt thời gian thuê tài sản.

Giao dịch bán và thuê lại tài sản là thuê hoạt động được ghi nhận khi:

  • Nếu giá bán được thỏa thuận ở mức giá trị hợp lý. Thì các khoản lỗ hoặc lãi phải được ghi nhận ngay trong kỳ phát sinh;
  • Nếu giá bán thấp hơn giá trị hợp lý. Thì các khoản lãi hoặc lỗ cũng phải được ghi nhận ngay trong kỳ phát sinh. Trừ trường hợp khoản lỗ được bù đắp bằng khoản thuê trong tương lai ở một mức giá thuê thấp hơn giá thuê thị trường. Trường hợp này khoản lỗ không được ghi nhận ngay mà phải phân bổ dần vào chi phí phù hợp với khoản thanh toán tiền thuê trong suốt thời gian mà tài sản đó được dự kiến sử dụng;
  • Nếu giá bán cao hơn giá trị hợp lý. Thì khoản chênh lệch cao hơn giá trị hợp lý phải được phân bổ dần vào thu nhập phù hợp với khoản thanh toán tiền thuê trong suốt thời gian mà tài sản đó được dự kiến sử dụng.

Nếu thuê lại tài sản là thuê hoạt động, 

  • tiền thuê và giá bán được thỏa thuận ở mức giá trị hợp lý. Tức là đã thực hiện một nghiệp vụ bán hàng thông thường thì các khoản lãi hay lỗ được hạch toán ngay trong kỳ phát sinh.

Đối với thuê hoạt động

  • Nếu giá trị hợp lý tại thời điểm bán và thuê lại tài sản thấp hơn giá trị còn lại của tài sản. Khoản lỗ bằng số chênh lệch giữa giá trị còn lại và giá trị hợp lý phải được ghi nhận ngay trong kỳ phát sinh.

Các yêu cầu trình bày báo cáo tài chính của bên thuê và bên cho thuê các nghiệp vụ bán và thuê lại tài sản phải giống nhau. Trường hợp trong thoả thuận thuê tài sản có quy định đặc biệt thì cũng phải trình bày trên báo cáo tài chính.

Chuẩn mực kế toán số 06 đã được kế toán Việt Hưng trình bày nội dung đáng chú ý trong bài viết trên. Các bạn đọc là kế toán viên cần nắm rõ chuẩn mực kế toán số 06 để vận dụng xử lý nghiệp vụ nhé. Chúc các bạn thành công.

Theo dõi
Thông báo cho
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận