Quyền lợi bảo hiểm y tế của người lao động đã thay đổi đáng kể so với thời điểm Nghị định 146/2018/NĐ-CP bắt đầu áp dụng. Bài viết này được cập nhật theo các quy định mới đang áp dụng năm 2026, giúp kế toán doanh nghiệp và người lao động nắm nhanh mức đóng, mức hưởng, quyền lợi khi đi khám chữa bệnh đúng tuyến, trái tuyến, cấp cứu, điều trị nội trú và trường hợp thẻ BHYT hết hạn khi đang nằm viện.
Điểm quan trọng nhất cần nhớ: người lao động không chỉ cần có thẻ BHYT còn hạn, mà còn phải kiểm tra nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, mã quyền lợi trên thẻ và quá trình tham gia BHYT 5 năm liên tục để không bị mất quyền lợi khi phát sinh chi phí điều trị.
Tóm tắt nhanh quyền lợi BHYT của người lao động năm 2026
- Người lao động thuộc nhóm tham gia BHYT bắt buộc do người lao động và người sử dụng lao động cùng đóng.
- Mức đóng phổ biến là 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc; doanh nghiệp đóng 2/3, người lao động đóng 1/3.
- Khi đi khám chữa bệnh đúng quy định, nhóm người lao động thông thường thường được quỹ BHYT thanh toán 80% chi phí trong phạm vi quyền lợi.
- Một số nhóm đặc thù được hưởng 95% hoặc 100% tùy mã quyền lợi trên thẻ BHYT.
- Cấp cứu được tiếp nhận tại bất kỳ cơ sở khám chữa bệnh nào và quyền lợi được giải quyết theo quy định BHYT.
- Người đang điều trị nội trú mà thẻ BHYT hết hạn vẫn được thanh toán tối đa 15 ngày kể từ ngày thẻ hết hạn.
- Người tham gia BHYT 5 năm liên tục cần kiểm tra mốc thời gian trên thẻ/VssID để bảo vệ quyền lợi cùng chi trả.
1. Người lao động thuộc nhóm nào khi tham gia bảo hiểm y tế?
Với lao động làm việc theo hợp đồng, BHYT là một phần của nhóm bảo hiểm bắt buộc tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai, trích nộp và theo dõi thẻ BHYT cho người lao động cùng với các khoản bảo hiểm liên quan.
Theo hướng dẫn mới, mức đóng BHYT hằng tháng phổ biến của người lao động được xác định trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát tỷ lệ đóng chung, bạn có thể xem thêm bài cập nhật các mức đóng bảo hiểm để đối chiếu với bảng lương.
2. Mức hưởng BHYT khi người lao động đi khám chữa bệnh
Mức hưởng thực tế phụ thuộc vào mã quyền lợi trên thẻ BHYT, tình trạng đi đúng tuyến hay không đúng tuyến, cấp cứu, chuyển tuyến và phạm vi chi trả của quỹ BHYT. Bảng dưới đây giúp kế toán và người lao động đọc nhanh các trường hợp thường gặp.
| Trường hợp | Quyền lợi cần lưu ý |
|---|---|
| Khám chữa bệnh đúng nơi đăng ký ban đầu hoặc đúng quy định chuyển tuyến | Được thanh toán theo mức hưởng ghi trên thẻ BHYT, phổ biến 80% với nhóm người lao động thông thường. |
| Cấp cứu | Được tiếp nhận tại bất kỳ cơ sở khám chữa bệnh nào; sau cấp cứu cần hoàn thiện hồ sơ theo hướng dẫn của cơ sở y tế. |
| Tự đi khám chữa bệnh không đúng tuyến | Mức thanh toán phụ thuộc tuyến chuyên môn, nội trú/ngoại trú và lộ trình áp dụng từng thời kỳ; không nên mặc định mọi trường hợp đều được hưởng đủ 100%. |
| Thẻ BHYT hết hạn trong lúc đang điều trị nội trú | Vẫn được thanh toán theo phạm vi quyền lợi đến khi ra viện, tối đa 15 ngày kể từ ngày thẻ hết hạn. |
| Tham gia BHYT 5 năm liên tục | Có thêm quyền lợi về phần cùng chi trả theo quy định; cần kiểm tra mốc đủ 5 năm liên tục trên thẻ hoặc VssID. |
3. Những quyền lợi người lao động hay bỏ sót
Được bảo lưu quyền lợi khi thẻ hết hạn trong thời gian nằm viện
Đây là quyền lợi thực tế rất quan trọng. Nếu người lao động đang nằm viện mà thẻ BHYT hết hạn, quỹ BHYT vẫn thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi cho đến khi ra viện, nhưng thời gian tối đa là 15 ngày kể từ ngày thẻ hết hạn. Doanh nghiệp nên theo dõi hạn thẻ để gia hạn kịp thời, tránh phát sinh tranh chấp khi người lao động điều trị dài ngày.
Được hưởng quyền lợi khi cấp cứu
Trong tình huống cấp cứu, người bệnh được đến bất kỳ cơ sở khám chữa bệnh nào. Sau khi qua giai đoạn cấp cứu, người lao động hoặc thân nhân nên hỏi ngay bộ phận tiếp nhận BHYT về hồ sơ cần bổ sung, giấy chuyển tuyến nếu có và cách xác nhận tình trạng cấp cứu để quyền lợi được giải quyết đầy đủ.
Được kiểm tra quyền lợi 5 năm liên tục
Dòng “thời điểm đủ 5 năm liên tục” trên thẻ BHYT hoặc ứng dụng VssID là dữ liệu không nên bỏ qua. Khi người lao động có thời gian tham gia dài, khoản cùng chi trả trong một số trường hợp có thể được xử lý có lợi hơn theo quy định. Nếu chưa biết cách kiểm tra thông tin thẻ, bạn có thể xem hướng dẫn tra cứu mã số thẻ bảo hiểm y tế online.
4. Kế toán doanh nghiệp cần làm gì để không ảnh hưởng quyền lợi BHYT?
Với doanh nghiệp, tối ưu quyền lợi BHYT cho người lao động không nằm ở việc “tính thấp” hay “đóng chậm”, mà ở việc kê khai đúng, đóng đủ và theo dõi biến động nhân sự kịp thời.
- Đối chiếu hằng tháng danh sách lao động tăng, giảm, nghỉ không lương, nghỉ thai sản, nghỉ việc.
- Kiểm tra hạn thẻ BHYT và nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu của từng người lao động.
- Thông báo cho người lao động khi có thay đổi mã quyền lợi, nơi khám chữa bệnh hoặc dữ liệu cá nhân.
- Lưu hồ sơ tham gia, điều chỉnh, báo giảm để xử lý khi phát sinh chi phí khám chữa bệnh.
- Khi người lao động nghỉ việc, cần hoàn tất thủ tục bảo hiểm đúng hạn. Xem thêm hướng dẫn chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người nghỉ việc.
5. Căn cứ pháp lý đã đối chiếu
Nội dung trên được cập nhật theo các văn bản và nguồn tham khảo chính thức sau:
- Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.
- Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
- Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.
- Thông tin của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về mức đóng, mức hỗ trợ và trách nhiệm đóng BHYT.
Kết luận: quyền lợi bảo hiểm y tế của người lao động năm 2026 không chỉ nằm ở mức hưởng 80%, 95% hay 100%, mà còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đóng đúng hạn, người lao động đi khám đúng quy định và hồ sơ BHYT được cập nhật đầy đủ. Kế toán nên rà soát định kỳ dữ liệu BHYT để người lao động không bị mất quyền lợi khi phát sinh chi phí khám chữa bệnh.
Câu hỏi thường gặp về quyền lợi bảo hiểm y tế
Người lao động được hưởng bao nhiêu phần trăm chi phí khám chữa bệnh BHYT?
Nhóm người lao động thông thường thường được quỹ BHYT thanh toán 80% chi phí trong phạm vi quyền lợi khi đi khám chữa bệnh đúng quy định. Một số nhóm đặc thù có thể được hưởng 95% hoặc 100%, vì vậy cần kiểm tra mã quyền lợi trên thẻ BHYT/VssID.
Thẻ BHYT hết hạn khi đang nằm viện có được thanh toán không?
Có. Theo quy định hướng dẫn, nếu người bệnh đang điều trị nội trú mà thẻ BHYT hết hạn thì vẫn được thanh toán chi phí trong phạm vi quyền lợi đến khi ra viện, nhưng tối đa không quá 15 ngày kể từ ngày thẻ hết hạn.
BHYT 5 năm liên tục có lợi gì cho người lao động?
Người tham gia đủ thời gian BHYT 5 năm liên tục có thêm quyền lợi về phần cùng chi trả chi phí khám chữa bệnh theo quy định hiện hành. Khi đi khám, người lao động nên kiểm tra dòng thời điểm đủ 5 năm liên tục trên thẻ hoặc ứng dụng VssID.
Doanh nghiệp và người lao động đóng BHYT theo tỷ lệ nào?
Mức đóng phổ biến là 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Trong đó, người sử dụng lao động đóng hai phần ba và người lao động đóng một phần ba.
BÀI LIÊN QUAN
Cập Nhật Các Mức Đóng Bảo Hiểm Áp Dụng Từ 01.07.2024
7 Thay Đổi Lớn Về Mức Trợ Cấp Lao Động Và BHXH Từ 01.07.2024
Quy định về mức đóng BHXH từ tháng 10/2022 chi tiết nhất!
Mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện năm 2026
Cách đăng ký bảo hiểm y tế tự nguyện và tờ khai mới nhất
